اسلامي، در امتداد يك سده ي پرجنب و جوش و در دامن مردمي كه از نو به تكاپويي تاريخي افتاده بودند، چشم به جهان گشود· اين هنر،  گرچه ريشه در خاك هاي بومي داشت، اما در هوايي تازه و تهي از بوي كهنه و خسته ي باستاني استنشاق مي كرد· بي گمان در هيچ دوره اي از تاريخ بشري ميدان پيوند هنري به اين گستردگي نبوده است· حالا ديگر جاده ي ابريشم و بازوان هزار شاخه اش تنها در اختيار مواد خام و كالاي مصرفي سوداگران دورگاه ها و كاروانيان حله نيست· هنر اسلامي نيز، كه با همان سرعتي بالغ شد، كه زاده شده بود، با كاروان و كاروانيان در حال گشت و گذار و پويايي است· فرزندان صحرا در سه مرحله ي حساب شده شايستگي خود را نمايان كردند: تعرض، تحكيم موقعيت وبهره برداري و بهره گيري اقتصادي و فرهنگي· امپراتوري عربي امويان بهره گيري از جهان اسلام را آغاز كرد· نبردهاي نخستين مسلمين ويراني هاي ناگزيري را به بار مي آورد، ولي عرب ها مناطقي را كه به تصرف درمي آوردند، نابود نمي كردند، بلكه مي كوشيدند همدوش با اعمال روش هاي آييني در زندگي روزمره، از نظر فرهنگي و اقتصادي با اقوام و مليت هاي زير سلطه ي خود همآهنگ شوند· به قول پروفسور عزيزعطيه، دانشمند مصري، «بي آلايشي عرب ها در نزديك شدن به فرهنگ هاي باستاني و كهن در تاريخ بي نظير است»· خوي بدو و روحيه ي استفاده از تناقضات، به عرب امكان داد كه دائماً از فاصله هاي معنوي و فرهنگي خود با مردم زيردست اش بكاهد

هنوز زمان درازي از دعوت پيامبر اسلام سپري نشده بود كه اسلام با قاطعيت بي نظيري نام خود را بر امپراتوري بزرگ ساسانيان و بخشي از امپراتوري هاي شرقي و غربي رم در غرب آسيا و صفحات شمال آفريقا نهاد· امپراتوري هاي ايران و روم كه حدود هزار سال تا حد بي رمقي با هم جنگيده بودند و تنها از شهرت روزگاران گذشته ي خود تغذيه مي كردند، فرصت مقابله اي طولاني و كلاسيك را نيافتند و مردم به جان آمده ي اين سرزمين ها دعوت پيام آور جديد را فرصتي شمردند· يام هاي بنيان گذار اسلام براي رسيدن به رستگاري تنها دعوت به يكتا پرستي و دوري از بدي ها نبود، بل كه رستگاري را در دگرگون ساختن همه ي پديده هاي رفتاري، مدني و فرهنگي مي دانست· به اين ترتيب پيامبر و جانشينانش، برخلاف آموزگاران ديگر آيين ها، مستقيماً رياست حكومت، امور قضايي، مالي، اداري، نظامي، مدني و فرهنگي را در چارچوب هاي معيني در دست گرفتند· برآيند اين برداشت چنان بود كه در كم تر از يك سده از ظهور اسلام، در نيمي از جهان متمدن آن عصر، كه به دست مسلمانان افتاده بود، آثار فرهنگ نو اسلامي، نشأت گرفته از يك تلقي يكدست از جامعه، نمايان شد

در كنار همه ي دگرگوني هاي اجتماعي، هنر نيز در چارچوب فرهنگ و مدنيت نو اسلامي، آبشخور تازه اي يافت· هنر